Μικρές Νίκες · Αυτοπεποίθηση
Όταν το παιδί δεν τολμά να πει «όχι»
Τα όρια στα παιδιά χτίζονται σιγά σιγά, μέσα από μικρές στιγμές. Εδώ θα βρεις φράσεις και ιδέες για να βοηθήσεις το παιδί να εκφράζει αυτό που νιώθει και να λέει «όχι» με ασφάλεια.
Όταν το «ναι» δεν είναι πάντα αληθινό
Υπάρχουν στιγμές που ένα παιδί λέει «ναι», ενώ μέσα του νιώθει «όχι». Μπορεί να συμφωνεί για να μη στενοχωρήσει κάποιον, για να μη φανεί αγενές ή γιατί δεν ξέρει πώς να εκφράσει αυτό που πραγματικά θέλει.
Το να μάθει ένα παιδί να λέει «όχι» δεν σημαίνει ότι γίνεται δύσκολο ή ανυπάκουο. Σημαίνει ότι αρχίζει να αναγνωρίζει τα όριά του και να εκφράζει με ασφάλεια αυτό που νιώθει.
Γιατί ένα παιδί δυσκολεύεται να πει «όχι»
Ένα παιδί μπορεί να δυσκολεύεται να πει «όχι» για πολλούς λόγους. Μπορεί να φοβάται ότι θα στενοχωρήσει τον άλλον, ότι θα το μαλώσουν ή ότι θα φανεί αγενές.
Μερικές φορές, πίσω από το «ναι» μπορεί να κρύβεται:
• «Δεν θέλω, αλλά φοβάμαι να το πω.»
• «Δεν ξέρω πώς να αρνηθώ.»
• «Θέλω να με συμπαθούν.»
• «Φοβάμαι μήπως θυμώσει ο άλλος.»
• «Χρειάζομαι βοήθεια για να βρω τις λέξεις.»
Τα όρια στα παιδιά δεν μπαίνουν απότομα. Μαθαίνονται μέσα από ήρεμες κουβέντες, μικρά παραδείγματα και στιγμές όπου το παιδί νιώθει ότι έχει δικαίωμα να εκφράσει αυτό που θέλει.
Τι μπορούμε να πούμε αντί για αυτό
Μερικές φράσεις βοηθούν το παιδί να καταλάβει ότι μπορεί να εκφράζει αυτό που νιώθει, χωρίς να γίνεται αγενές.
Μπορούμε να πούμε:
• «Μπορείς να πεις όχι με ήρεμη φωνή.»
• «Δεν χρειάζεται να συμφωνήσεις αν κάτι δεν σου αρέσει.»
• «Μπορείς να πεις: “Δεν θέλω τώρα”.»
• «Το σώμα σου και τα πράγματά σου αξίζουν σεβασμό.»
• «Μπορούμε να βρούμε μαζί έναν ευγενικό τρόπο να το πεις.»
Έτσι το παιδί μαθαίνει ότι το «όχι» δεν είναι κακή συμπεριφορά. Είναι ένας τρόπος να βάζει μικρά όρια, όταν το κάνει με σεβασμό και ασφάλεια.
Φράσεις που μπορεί να το μπερδέψουν
Κάποιες φράσεις, αν και λέγονται με καλή πρόθεση, μπορεί να κάνουν το παιδί να νιώσει ότι δεν επιτρέπεται να αρνηθεί ή να εκφράσει αυτό που πραγματικά θέλει.
Για παράδειγμα:
• «Μην είσαι αγενής.»
• «Πες ναι, δεν έγινε και τίποτα.»
• «Μη στενοχωρείς τους άλλους.»
• «Κάν’ το για να είσαι καλό παιδί.»
• «Δεν λέμε όχι στους μεγάλους.»
Όταν το παιδί ακούει συχνά τέτοιες φράσεις, μπορεί να μάθει ότι το «όχι» είναι κάτι κακό. Ο στόχος δεν είναι να γίνει απότομο ή αγενές. Ο στόχος είναι να μάθει να εκφράζεται με σεβασμό, αλλά και με ασφάλεια.
Δοκίμασε μαζί αυτό το μικρό βήμα
Μπορείς να το κάνεις σαν μικρό παιχνίδι.
Πάρε ένα χαρτί και γράψε μαζί τρεις φράσεις που μπορεί να χρησιμοποιήσει το παιδί όταν θέλει να πει «όχι»:
1. «Δεν θέλω τώρα.»
2. «Θέλω λίγο χρόνο.»
3. «Όχι, ευχαριστώ.»
Μετά διάλεξε μία φράση και δοκίμασε να την πεις με ήρεμη φωνή.
Δεν χρειάζεται να βρει αμέσως τον σωστό τρόπο. Σημασία έχει να αρχίσει να νιώθει ότι έχει λέξεις για να εκφράσει αυτό που θέλει. Σημασία έχει να αρχίσει να νιώθει ότι έχει λέξεις για να εκφράσει αυτό που θέλει.
Μια μικρή υπενθύμιση για τον γονιό
Το παιδί δεν χρειάζεται να λέει πάντα «ναι» για να είναι ευγενικό. Χρειάζεται να μάθει ότι μπορεί να εκφράζει αυτό που νιώθει με τρόπο ήρεμο και ασφαλή.
Όταν του δίνουμε χώρο να πει «δεν θέλω», «όχι τώρα» ή «χρειάζομαι λίγο χρόνο», το βοηθάμε να καταλάβει ότι η φωνή του έχει αξία.
Τα όρια στα παιδιά δεν χτίζονται με πίεση. Χτίζονται με μικρές καθημερινές στιγμές, όπου το παιδί νιώθει ότι μπορεί να μιλήσει χωρίς να φοβάται πως θα χάσει την αγάπη ή την αποδοχή μας.
Και αυτό είναι ένα μικρό βήμα προς περισσότερη αυτοπεποίθηση.
Συνέχισε με ένα παραμύθι
Αν το παιδί δυσκολεύεται να πει «όχι» ή φοβάται να εκφράσει αυτό που πραγματικά θέλει, μπορείς να διαβάσεις μαζί τη Μελίνα & τη Μίμη.
Η Μελίνα είναι ένα μικρό πλάσμα που αρχίζει να καταλαβαίνει πως η φωνή της έχει αξία. Μέσα από την ιστορία της, το παιδί μπορεί να δει με τρυφερό τρόπο ότι το «όχι» δεν είναι αγένεια όταν λέγεται με σεβασμό.
Μερικές φορές, ένα παραμύθι βοηθά το παιδί να αναγνωρίσει αυτό που νιώθει πριν ακόμα βρει τις λέξεις να το πει.